مجموعه مقررات آموزشی با هدف ایجاد هماهنگی در فعالیت های آموزشی دانشگاه به منظور ارتقای کیفیت آموزشی تدوین یافته است . در عین حال آنچه که در نیل به این هدف اهمیت بسیار دارد،نحوه اجرا و بکار بستن دقیق ضوابطی است که در آیین نامه پیش بینی شده است و این مقصود فقط با هماهنگی مسئولان اجرایی دانشگاه و همکاری استادان و دانشجویان متعهد حاصل خواهد شد.

آشنایی و اطلاع از قوانین عاملی است که علاوه بر ایجاد جامعیت در نگرش شخصی ، فرد را در تعاملات خود یاری خواهد رساند.

مجموعه حاضر گزیده ای از مقررات انضباطی ناظر بر دانشگاه است . که در گرد آوری آن تلاش بر آن بوده تا ضمن روشن شدن ذهن دانشجو ، مسائل وتبعات ناشی از آن در یک الگوی کلی ترسیم گردد . لذا مطالعه دقیق این مجموعه که بر اساس بر رسی های صورت گرفته عدم اطلاع از آنها منجر به بروز مشکل انضباطی برای غالب دانشجویان دارای سابقه در دوره های مختلف گردیده است قطعا ، شما را جهت ادامه تحصیل در یک محیط سالم و آرام یاری خواهد رسا ند .

در این آیین نامه تعاریف زیر پذیرفته شده است:

1- دانشگاه : 

به همة دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالی اعم از آموزشی و پژوهشی، روزانه و شبانه دولتی و غیر دولتی «دانشگاه» گفته می شود. 

2- دانشکده : 

دانشکده واحدی از یک دانشگاه است که در رده خاصی از علوم فعالیت دارد. مانند دانشکده علوم، دانشکده آموزشهای الکترونیکی ، دانشکده مهندسی و نظایر آن.

3- گروه آموزشی :

گروه آموزشی واحدی از یک دانشکده یا یک دانشگاه است که در یک رشتة خاص یا چند رشتة متجانس فعالیت دارد. مانند گروه حقوق، IT، کنترل و ابزار دقیق و نظایر آن. 

4- گروه برنامه ریزی : 

منظور از گروه برنامه ریزی، یکی از گروه های نه گانه شورای عالی برنامه ریزی است که در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری استقرار دارند. 

5- گروه آزمایشی : 

منظور از گروه آزمایشی یکی از گروه های آزمایشی سازمان سنجش آموزش کشور در امتحانات سراسری دانشگاه هاست که داوطلبان را برحسب رشته های انتخابی به گروه های خاص تقسیم می کند. 

6- دوره : 

منظور از دوره در نظام آموزشی عالی، مدت زمانی است که دانشجو وارد دانشگاه شده و در یک رشتة خاص تحصیل می کند و در آن رشته فارغ التحصیل می شود. مانند دوره کاردانی، دوره کارشناسی و...... 

7- اداره آموزش : 

منظور از اداره آموزش، یک واحد اداری در یک دانشکده یا دانشگاه است که همة امور آموزشی مربوط به دانشجویان از قبیل نام نویسی، انتخاب واحد، انجام امتحانات، جمع آوری نمرات و اعلام نتایج را برعهده دارد. 

8- استاد : 

هر عضو هیأت علمی که مسؤولیت تدریس دروس نظری یا عملی را در دانشگاه برعهده دارد، استاد نامیده می شود. 

9- رشته : 

رشته یکی از شعب فرعی از گروه های علمی (علوم پزشکی، علوم انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی، کشاورزی، هنر، تربیت معلم و علمی-کاربردی) است که از لحاظ موضوع، کاملاً مشخص و از دیگر موضوعات متمایز بوده و حداقل به یک کارآیی مشخص می انجامد. دروس مشترک در دو رشته متفاوت، نباید از 30 درصد کل واحدها در هر دو رشته تجاوز کند. 

10-    گرایش : 

هر یک از شعب یک رشته که ناظر بر یک تخصص باشد، گرایش نامیده می شود. اختلاف دروس در دو گرایش از یک رشته نباید از 7 درصد کل واحدهای رشته کمتر و از 30 درصد کل واحدها بیشتر باشد. 

فصل اول

شرایط ورود و نام نویسی

شرایط ورود

ماده 1 : 

شرایط ورود در دوره های کاردانی، کارشناسی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی ارشد پیوسته و دوره های دکتری عمومی پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی، اعم از دوره های روزانه و شبانه به شرح زیر است: 

1-    مجاز بودن به تحصیل از نظر قوانین و مقررات جاری کشور و داشتن شرایط عمومی ورود به آموزش عالی، برابر مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی.

2-    داشتن گواهینامة پایان دوره متوسطه از داخل یا خارج کشور، مورد تأیید وزارت آموزش و پرورش (با توجه به نظام جدید آموزش متوسطه) یا برابر آن برای آموزش های حوزوی (مطابق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی) و یا داشتن گواهینامه دوره کاردانی برای ورود به دوره کارشناسی ناپیوسته که حسب مورد به تأیید وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد. 

3-    پذیرفته شدن در آزمون ورودی.

4-    سپردن تعهد خدمت براساس ضوابط و قانون آموزش رایگان یا پرداخت شهریه مطابق تعرفه و مقرراتی که از سوی مراجع ذی ربط صادر می ود.

نام نویسی

ماده 2 :

پذیرفته شدگان آزمون ورودی، موظفند در مهلت های اعلام شده به وسیله دانشگاه، برای نام نویسی و انتخاب واحد مراجعه کنند. عدم مراجعه برای نام نویسی در نخستین نیمسال تحصیلی پس از اعلام نتایج انصراف از تحصیل به شمار خواهد آمد. 

ماده 3 : 

دانشجو موظف است در هر نیمسال، در زمانی که دانشگاه اعلام می کند، برای ادامه تحصیل و انتخاب واحد، به اداره آموزش مراجعه کند. عدم مراجعه دانشجو برای نام نویسی بدون اطلاع و عذر موجه، در یک نیمسال، به منزله انصراف از تحصیل است. در صورت تأخیر و یا عذر موجه، حق انتخاب واحد و ادامه تحصیل را در آن نیمسال ندارد ولی آن نیمسال جزو مدت مجاز تحصیل وی به شمار می آید. 

تبصره : 

دانشجو موظف است عذر موجه خود را در خودداری از نام نویسی، با دلایل مستند، به طور مکتوب در اولین ماه پس از آغاز هر نیمسال تحصیلی، به اداره آموزش دانشگاه اطلاع دهد. 

فصل دوم

نظام آموزشی

تعریف واحد درسی

ماده 5 : 

آموزش در تمام دانشگاه های کشور مبتنی بر نظام واحدی است. 

در نظام واحدی، ارزش هر درس با تعداد واحدهای آن درس سنجیده می شود و قبولی یا عدم قبولی دانشجو در یک درس، به همان درس محدود است. 

سال تحصیلی

ماده 6 :

هر سال تحصیلی مرکب از دو نیمسال تحصیلی در صورت لزوم یک دوره تابستانی است و هر نیمسال تحصیلی شامل 16 هفته و هر دوره تابستانی شامل 6 هفته آموزش است.

تبصره :

مدت امتحانات پایانی نیمسال یا پایان دوره تابستانی جزو مدت آموزش به شمار نمی آید.

حدود اختیارات دانشگاه در مورد برنامه درسی

ماده 7 :

تمام دانشگاه ها موظفند برنامه های درسی مصوب شورای عالی برنامه ریزی را اجرا کنند.

ترتیب دروس با رعایت پیش نیازها، روش تدریس، و جابه جا کردن ریز مواد و طرح مطالب جدید در یک درس و انتخاب منابع برعهده دانشگاه هاست.

دروس انتخابی

ماده 8 :

دانشگاه ها می توانند در هر رشته به تشخیص گروه مربوط تعدادی از دروس مرتبط با رشته را تعیین و به عنوان دروس انتخابی به دانشجویان ارائه دهنده، مشروط بر آنکه تعداد واحدها از سقف مجاز در هر رشته تجاوز نکند.

ساعات حل تمرین

ماده 9 :

دانشگاه ها می توانند، در صورت لزوم، به تشخیص گروه آموزشی، در هر رشته از دوره های کارشناسی، تا 20 ساعت در دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته تا 10 ساعت به عنوان حل تمرین به ساعات تدریس رشته، در طول دوره بیفزایند. 

فصل سوم

واحدهای درسی و طول مدت تحصیل

تعداد واحدها

ماده 10 : 

تعداد واحدهای درسی لازم برای گذراندن هر یک از دوره های تحصیلی به شرح زیر است: 

دوره های کاردانی : بین 71 تا 74 واحد. 

دوره های کارشناسی پیوسته غیر از رشته های فنی و مهندسی : 130 تا 135 واحد.

دوره های کاشناسی پیوسته فنی و مهندسی : 130 تا 140 واحد. 

دوره های کارشناسی ناپیوسته : 67 تا 70 واحد. 

دوره های کارشناسی ارشد پیوسته : 172 تا 182 واحد. 

ماده 11 : 

هر دانشجو می تواند در هر نیمسال تحصیلی حداقل 12 و حداکثر 20 واحد درسی را انتخاب کند. 

تبصره 1 : 

در آخرین نیمسال تحصیلی، دانشجو از رعایت شرط انتخاب حداقل 12 واحد معاف است. 

تبصره 2 : 

در صورتی که دانشجو برای فراغت از تحصیل فقط یک درس باقیمانده داشته باشد، با نظر دانشگاه و تأیید استاد مربوط، می تواند امتحان آن درس را در طول نیمسلا از طریق معرفی به استاد بگذراند.

تبصره 3 : 

اگر دانشجویی در یک نیمسال میانگین کل نمراتش حداقل 17 باشد، می تواند با نظر دانشگاه در نیمسال بعد حداکثر تا 24 واحد درسی را انتخاب کند.

تبصره 4 : 

در مواردی که دانشجو برای فراغت از تحصیل حداکثر 24 واحد باقی داشته باشد، حتی اگر مشروط باشد، با نظر دانشگاه می تواند تمامی واحدهای باقیمانده را در یک نیمسال انتخاب کند.

تبصره 5 :

تعداد واحدهای انتخابی در دوره تابستانی حداکثر 6 واحد درسی است. 

دروس پیش نیاز

ماده 12 :

آن دسته از پذیرفته شدگان گزینش داخلی یا آزمون سراسری ورودی دانشگاه ها در دوره های کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد پیوسته در همة رشته های تحصیلی که نمرة خام امتحان آن ها، در آزمون ورودی، در یک یا چند درس، به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه پذیرنده، از حد نصاب معینی کمتر باشد، موظفند حسب نیاز رشته، دروسی را که آن دانشگاه تعیین می کند به عنوان دروس جبرانی یا (پیش نیاز دانشگاهی) افزون بر دروس مندرج در برنامه مصوب بگذرانند.

تبصره 1 : 

تعیین نوع درس، تعداد واحد، ریز مواد، نحوة ارائه، و زمان تدریس دروس جبرانی و دروس پیش نیاز دانشگاهی برعهدة شورای آموزشی دانشگاه پذیرنده است.

تبصره 2 : 

سازمان سنجش آموزش کشور، موظف است پس از اعلام نتایج آزمون ورودی، کارنامة پذیرفته شدگان مشتمل بر نمرة خام آن ها را در هر یک از مواد امتحانی در اختیار دانشگاه های ذی ربط قرار دهد.

تبصره 3 :

ارائة دروس پیش نیاز و جبرانی دانشگاهی و چگونگی اجرای آن ها در دانشگاه ها، از هر حیث، مانند دروس دانشگاهی و تابع مقررات آموزش عالی است.

نمرة این دروس در کارنامة دانشجو ثبت ولی در میانگین نمرات پایان نیمسال و همچنین در میانگین کل نمرات دانشجو، محاسبه نمی شود و در مشروطی، قبولی یا ردی دانشجو نیز تأثیر ندارد. 

تبصره 4 : 

به حداکثر طول دوره تحصیل دانشجویانی که حداقل 8 واحد از دروس پیش نیاز دانشگاهی را گذرانده باشند، یک نیمسال تحصیلی افزوده می شود.

طول دوره

ماده 13 :

حداکثر مدت مجاز تحصیل در دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته 3 سال و در دوره های کارشناسی پیوسته 6 سال است. در صورتی که دانشجو نتواند واحدهای دوره را در حداکثر مدت مجاز تحصیل با موفقیت بگذراند از دانشگاه مربوط اخراج می شود. 

فصل چهارم

حضور و غیاب

حضور در جلسات درس

ماده 14 : 

حضور دانشجو در تمام جلسات مربوط به هر درس الزامی است و ساعات غیبت دانشجو در هر درس نباید از¼ مجموع ساعات آن درس تجاوز کند، در غیر این صورت نمره دانشجو در آن درس، صفر به شمار می آید.

تبصره 1 : 

در صورتی که غیبت دانشجو در هر درس بیش از ¼  باشد، ولی غیبت او موجه تشخیص داده شود، آن درس حذف می شود. با وجود این رعایت حد نصاب 12 واحد در طول نیمسال برای وی الزامی نیست، ولی نیمسال مذکور به عنوان یک نیمسال کامل جزو سنوات تحصیلی دانشجو به شمار می آید.

تبصره 2 : 

غیبت در جلسات دو هفته اول هر درس، به دلیل حذف و اضافه یا به هر دلیل دیگر مجاز نیست و در صورت پیشامد جزو ¼ غیبت مجاز دانشجو به شمار می آید.

غیبت در امتحان

ماده 15 : 

غیبت غیر موجه در امتحان هر درس به منزله گرفتن نمره صفر در امتحان آن درس است و غیبت موجه در امتحان هر درس موجب حذف آن درس می شود.

ماده 16 : 

تشخیص موجه بودن غیبت در جلسات درس و در امتحان بر عهده شورای آموزشی دانشگاه یا کمیته منتخب آن شورا است. 

فصل پنجم

حذف و اضافه

ماده 17 :

دانشجو می تواند در هر نیمسال تحصیلی، فقط در مهلتی کمتر از دو هفته، پس از شروع نیمسال تحصیلی حداکثر دو درس دیگر انتخاب یا دو درس انتخابی خود را حذف یا دو درس انتخابی خود را با دو درس دیگر جا به جا کند، مشروط بر آنکه تعداد واحدهای انتخابی وی از حد مقرر بیشتر نشود.

ماده 18 :

در صورت اضطرار، دانشجو می تواند تا 5 هفته به پایان نیمسال تحصیلی مانده، فقط یکی از درس های نظری خود را با تأیید گروه آموزشی مربوط حذف کند، مشروط بر آنکه اولاً غیبت دانشجو در آن درس بیش از  مجموع ساعات آن درس نباشد و ثانیاً تعداد واحدهای باقیمانده وی از 12 واحد کمتر نشود. 

ماده 19 : 

حذف تمام دروس اخذ شده در یک نیمسال، فقط در صورتی مجاز است که بنا به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه، دانشجو قادر به ادامه تحصیل در آن نیمسال نباشد، در این صورت نیمسال مزبور جزو حداکثر مجاز تحصیل دانشجو محسوب خواهد شد.

حذف اضطراری

براساس مصوبه شورای آموزشی مورخ 22/2/83 دانشگاه درخصوص تشخیص غیبت موجه در امتحان نهایی و فرم حذف اضطراری دروس براساس ضوابط پیشنهاد شده توسط کمیته بهینه سازی آموزشی دانشگاه تعیین گردیده و به دانشکده ها ابلاغ شده است. حذف اضطراری در کارنامه دانشجویان قابل درج خواهد بود.

حذف اضطراری براساس مصادیق موجه بودن غیبت می تواند:

بیماری دانشجو، فوت بستگان درجه یک دانشجو، توصیه مرکز مشاوره دانشجویان و موارد دیگری که کمیته منتخب تشخیص می دهد، باشد.

ضمناً براساس مصوبه شورای آموزشی دانشگاه مورخ 11/4/87:

«هر دانشجو در طول دوره تحصیلی حداکثر 2 بار باتوجه به ضوابط موجود می تواند از حذف اضطراری استفاده نماید».

فصل ششم

ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو

معیارهای ارزیابی

ماده 20 : 

ارزیابی پیشرفت دانشجو در هر درس براساس میزان حضور و فعالیت در کلاس، انجام تکالیف درسی و نتایج امتحانات بین نیمسال و پایان نیمسال انجام می گیرد و استاد هر درس، مرجع ارزیابی دانشجو در آن درس است.

تبصره :

برگزاری امتحان پایان نیمسال برای هر درس الزامی است.

ماده 21 :

معیار ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو، نمره درس است و نمرات دانشجو در هر درس به صورت عددی بین صفر تا بیست تعیین می شود.

ماده 22 : 

حداقل نمره قبولی در هر درس 10 است. دانشجویی که در هر یک از دروس الزامی مردود شود، در اولین فرصت، ملزم به تکرار آن است. با این حال نمرات کلیة دروس اعم از قبولی و ردی در کارنامة دانشجو ثبت و در محاسبة میانگین منظور می شود. 

تبصره : 

اگر دانشجویی در یک درس اختیاری مردود شد، به جای آن درس، می تواند از جدول دروس انتخابی در برنامة مصوب، درس دیگری را انتخاب کند.

اعلام نمرات

ماده 24 :

استاد موظف است گزارش نمرة نهایی هر درس را حداکثر ظرف 10 روز پس از برگزاری امتحان آن درس، به اداره آموزش دانشکده یا واحد مربوط ارائه دهد.

ماده 25 : 

اداره آموزش هر دانشکده یا واحد ذی ربط در هر دانشگاه موظف است نمرات دانشجویان را حداکثر تا دو هفته پس از برگزاری آخرین امتحان هر نیمسال و پس از رسیدگی به اعتراضات دانشجویان و رفع اشتباهات احتمالی، به آموزش کل دانشگاه تسلیم کند.

تبصره :

نمره پس از اعلام به آموزش کل دانشگاه تغییر ناپذیر است. 

میانگین نمرات

ماده 26 :

در پایان هر نیمسال تحصیلی، میانگین نمرات دانشجو در آن نیمسال و میانگین کل نمرات او تا پایان آن نیمسال و در پایان دوره تحصیلی، میانگین کل نمرات دانشجو، محاسبه و در کارنامة وی ثبت می شود. 

تبصره 1 : 

برای محاسبة میانگین نمرات، تعداد واحدهای هر درس در نمرة آن درس ضرب می شود و مجموع حاصل ضرب ها در تمام دروسی که دانشجو برای آن ها نمره گرفته است (اعم از ردی یا قبولی) بر تعداد کل واحدهای اخذ شده تقسیم می شود.

تبصره 2 :

دوره تابستانی، به عنوان نیمسال تحصیلی به شمار نمی آید. نمرات دروسی که دانشجو در دوره تابستانی می گذراند، فقط در محاسبه میانگین کل دانشجو به شمار می آید. به همین نحو نمرات دانشجو، در نیمسالی که الزاماً کمتر از 12 واحد انتخاب می کند، و کسر بودن واحدها خارج از اداره او است نیز مانند دروس تابستانی در میانگین کل او محاسبه می شود، ولی آن نیمسال جزو حداکثر مدت مجاز تحصیل دانشجو محسوب خواهد شد.

نام نویسی مشروط

ماده 27 :

میانگین نمرات دانشجو در هیچ نیمسال تحصیلی نباید کمتر از 12 باشد، در غیر این صورت، نام نویسی دانشجو در نیمسال بعد، به صورت مشروط خواهد بود.

تبصره :

هر دانشگاه موظف است موضوع مشروط بودن دانشجو را هربار به وی به صورت کتبی اطلاع دهد و یک نسخه از آن را در پروندة دانشجو ضبط کند. با این وصف، قصور در هشدار به وی از طرف دانشگاه و یا اظهار بی اطلاعی دانشجو از این امر، مانعی در اجرای مقررات نخواهد بود.

ماده 28 :

دانشجویی که به صورت مشروط نام نویسی می کند، جز در آخرین نیمسال تحصیلی حق انتخاب بیش از 14 واحد درسی در آن نیمسال را ندارد.

اخراج دانشجوی مشروط

ماده 29 :

در صورتی که میانگین نمرات دانشجو در دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد پیوسته در سه نیمسال متوالی یا 4 نیمسال متناوب و در دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در دو نیمسال تحصیلی، اعم از متوالی یا متناوب، کمتر از 12 باشد، در هر مرحله ای که باشد، از ادامه تحصیل محروم می شود. 

ماده 30 : 

دانشجویی که به دلیل مشروط شدن و یا به هر دلیل دیگر از ادامه تحصیل در دوره کارشناسی محروم یا منصرف می شود، در صورتی که حداقل 70 واحد درسی را با نمره قبولی گذرانده باشد، می تواند مدرک کاردانی در همان رشته دریافت کند.

تبصره :

صدور مدرک کاردانی حسب تقاضای دانشجو و صرف نظر از وجود دوره کاردانی مصوب در آن رشته یا مجری بودن دانشگاه صادر کنندة مدرک کاردانی صورت می گیرد. 

ماده 31 :

دانشجویی که به دلیل مشروط شدن بیش از حد، از ادامه تحصیل محروم می شود، در صورت انجام یا لغو تعهداتی که در دوران تحصیل سپرده است، می تواند برای تحصیل مجدد، در آزمون سراسری یا پذیرش داخلی شرکت کند و در صورت قبولی در رشتة مورد علاقه خود ادامه تحصیل دهد.

دانشگاه پذیرنده می تواند، واحدهایی را که دانشجو در رشته قبولی گذرانده است، با برنامه رشته جدید تطبیق داده و ضوابط این آیین نامه بعضی یا تمام آنها را بپذیرد. 

شمول آیین نامه به دوره کارشناسی ارشد پیوسته

ماده 32 :

دانشجوی دوره کارشناسی ارشد پیوسته، در طول تحصیل تا سقف واحدهای قابل قبول دوره کارشناسی (135 تا 140) تابع مقررات این آیین نامه است و در دروس تخصصی، پروژه و پایان نامه که در برنامه مصوب با علامت ستاره مشخص شده اند تابع آیین نامه کارشناسی ارشد ناپیوسته خواهد بود.

فصل هفتم

مرخصی تحصیلی و انصراف از تحصیل

مرخصی تحصیلی

ماده 33 : 

دانشجو می تواند در هر یک از دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته حداکثر برای یک نیمسال و در دوره کارشناسی پیوسته برای 2 نیمسال متوالی یا متناوب از مرخصی تحصیلی استفاده کند.

تبصره : 

مدت مرخصی تحصیلی، جزو حداکثر مدت مجاز تحصیل دانشجو در هر دوره به شمار می آید.

ماده 34 :

تقاضای مرخصی تحصیلی باید به صورت کتبی، حداقل دو هفته پیش از شروع نام نویسی هر نیمسال، توسط دانشجو به اداره آموزش دانشکده یا دانشگاه تسلیم شود.

تبصره :

اداره آموزش موظف است پس از کسب نظر از گروه آموزشی ذیربط پیش از اتمام مهلت نام نویسی، موافقت یا عدم موافقت با درخواست دانشجو را به صورت کتبی به وی ابلاغ کند.

انصراف از تحصیل

ماده 35 :

ترک تحصیل بدون کسب اجازه از دانشگاه محل تحصیل، انصراف از تحصیل به شمار می آید و دانشجوی منصرف از تحصیل، حق ادامه تحصیل ندارد. 

تبصره :

در موارد استثنایی که دانشجو ترک تحصیل خود را موجه می داند، باید دلایل آن را حداقل یک ماه پیش از پایان همان نیمسال به دانشگاه ارائه دهد. در صورت تأیید موجه بودن ترک تحصیل توسط دانشگاه، آن نیمسال جزو مرخصی تحصیلی دانشجو به شمار می آید.

ماده 36 :

دانشجویی که بخواهد از تحصیل منصرف شود، باید درخواست انصراف خود را شخصاً به اداره آموزش دانشگاه تسلیم کند. این دانشجو مجاز است فقط برای یک بار در فاصله یک ماه از تاریخ درخواست، تقاضای انصراف خود را پس بگیرد. پس از انقضای این مهلت، حکم انصراف از تحصیل وی صادر می شود و دانشجو پس از آن، حق ادامه تحصیل در آن دوره را ندارد.

تبصره 1 :

-       دانشجوی منصرف از تحصیل موظف است به کلیة تعهداتی که در دوران تحصیل سپرده است، عمل کند. 

-       دانشپذیرانی که تا یک هفته بعد از ثبت نام انصراف دهند 80% شهریه عودت داده می شود و به کسانی که بعد از یک هفته انصراف دهند هیچ هزینه ای عودت داده نمی شود. 

تبصره 2 :

تحصیل مجدد دانشجوی منصرف از تحصیل موکول به شرکت و قبولی در گزینش داخلی یا آزمون سراسری براساس ضوابط مربوط است. 

مرخصی تحصیلی همسر دانشجوی بورسیه و همسر کارکنان دولت

ماده 37 :

دانشجویی که به عنوان همسر یکی از کارکنان دولت، یا همسر یکی از دانشجویان بورسیه، به عنوان همراه، به خارج از کشور اعزام می شود، می تواند با ارائة حکم مأموریت همسر و به تشخیص و تأیید شورای آموزشی دانشگاه افزون بر استفاده از میزان مرخصی استحقاقی در طول دوره تحصیل، تا 4 سال دیگر نیز از مرخصی تحصیلی بدون احتساب در سنوات بهره مند شود. 

فصل هشتم

انتقال

شرایط انتقال

ماده 38 :

انتقال به معنی تغییر محل تحصیل دانشجو از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر در همان رشته و همان مقطع تحصیلی است. 

ماده 39 :

انتقال دانشجو به هر یک از دانشگاه های تهران ممنوع است جز در موارد زیر:

1-    شهادت و فوت یا معلول شدن سرپرست خانواده دانشجو، به طوری که وی به تشخیص مراجع قانونی، به عنوان کفیل خانواده شناخته شود. 

2-    معلولیت مؤثر دانشجو، به نحوی که به تشخیص شورای عالی پزشکی به طور مستقل قادر به ادامه زندگی نباشد. 

3-    ازدواج رسمی و دائمی دانشجوی دختر که محل تحصیل یا اشتغال شوهر در تهران باشد، به تأیید مراجع ذی ربط

تبصره 1 :

هر یک از موارد مذکور در این ماده باید پس از قبولی دانشجو در دانشگاه انجام گرفته باشد.

تبصره 2 :

برای کارمندان رسمی یا پیمانی دولت، ارائة حکم اشتغال ضروری است. و اگر شغل همسر آزاد است گواهی اشتغال و سکونت او در تهران باید به تأیید مراجع قانونی یا نیروی انتظامی رسیده باشد.

تبصره 3 :

در موارد استثنایی که دانشگاه تشخیص می دهد، چنانچه محل تحصیل دانشجوی دختر در تهران باشد و شوهر او نیز در شهرستان دانشجو باشد، اگر رشتة تحصیلی دختر در شهرستان (محل تحصیل شوهر) موجود نباشد، شوهر او می تواند به تهران منتقل شود. 

تبصره 4 :

به منظور توزیع دانشجویان انتقالی به تهران و جلوگیری از سرگردانی آنان در تعیین محل تحصیل، کمیته ای در معاونت دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به نام کمیته انتقال تشکیل می شود. این کمیته می تواند برای پذیرش دانشجوی انتقالی در هر یک از دانشگاه های تهران، سهمیه تعیین کرده و دانشجویان انتقالی را مطابق سهمیه جایابی کند.

ماده 40 :

انتقال دانشجو از دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی تهران به شهرستان ها و از شهرستان ها به یکدیگر، در یک رشته و در یک مقطع، به شرط موافقت دانشگاه های مبداء و مقصد، بلامانع است.

ماده 41 :

انتقال از دوره های شبانه به روزانه، از دانشگاه پیام نور به دانشگاه های حضوری (اعم از روزانه و شبانه) و از دانشگاه های غیر دولتی به دانشگاه های دولتی ممنوع است، ولی انتقال به عکس آن، با موافقت مبداء و مقصد، بلامانع است.

انتقال فرزندان اعضای هیأت علمی

ماده 42 :

انتقال همسر و فرزندان اعضای هیأت علمی به محل اشتغال آنها طبق ضوابط ویژه صورت می گیرد و این ضوابط توسط وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و تدوین و ابلاغ می شود.

انتقال دانشجویان ایرانی خارج از کشور

ماده 43 :

انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور به دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی داخل مطابق آیین نامه ای انجام می گیرد که در جلسه 229 مورخ 28/3/1374 شورای عالی برنامه ریزی تصویب و ابلاغ شده است:

ماده 44 :

دانشجوی متقاضی انتقال باید درخواست انتقال خود را با ذکر مورد، حداقل 6 هفته پیش از شروع نیمسال تحصیلی به اداره آموزش دانشگاه مبداء تسلیم کند.

ماده 45 :

دانشگاه مبداء در صورت موافقت با انتقال، موظف است حداکثر ظرف یک هفته، موافقت خود را همراه درخواست دانشجو و ریز نمرات او به دانشگاه مقصد ارسال دارد و دانشگاه مقصد مکلف است، حداقل دو هفته پیش از شروع نام نویسی، نظر خود را به دانشگاه مبداء اعلام کند.

تبصره :

در صورت موافقت با انتقال، کلیة سوابق دانشجو از دانشگاه مبداء به دانشگاه مقصد ارسال و ارتباط دانشجو با دانشگاه مبداء قطع می شود.

ماده 46 :

در صورت انتقال فقط واحدهای گذرانده شده دانشجو که نمرات آنها 12 و یا بالاتر است پذیرفته می شود و پذیرفتن واحدهایی که نمرة آنها کمتر از 12 است، برعهدة دانشگاه مقصد است. در هر حال حذف احتمالی واحدهای درسی دانشجوی انتقالی در حدودی مجاز است که وی امکان گذراندن واحدهای باقیمانده خود را در طول مدت مجاز تحصیل داشته باشد.

تبصره :

تمام نمرات درسی دانشجو در دانشگاه مبداء اعم از قبولی و یا ردی و سوابق آموزشی دانشجوی انتقالی از لحاظ مشروطی، عیناً در کارنامة دانشجو ثبت و نمرات دروس پذیرفته شده فقط در محاسبه میانگین کل او به شمار می آید.

ماده 47 : 

مدرک فراغت از تحصیل دانشجوی انتقالی توسط دانشگاه مقصد صادر می شود و در آن مدرک، تعداد واحدهای گذرانده شده دانشجو و مجموع واحدها در دانشگاه های مبداء و مقصد، با ذکر میانگین نمرات آنها و سوابق تحصیلی دانشجو قید می شود.

ماده 48 : 

انتقال دانشجو در طول مدت تحصیل، در هر مقطع تحصیلی فقط یک بار مجاز است. 

فصل نهم

دانشجوی میهمان

ماده 49 : 

در مواردی که دانشجو به طور موقت، ناگزیر به تغییر محل تحصیل خود باشد، می تواند با موافقت دانشگاه های مبداء و مقصد، به عنوان دانشجوی میهمان، به طور موقت برای مدت معین، محل تحصیل خود را تغییر دهد.

ماده 50 :

میهمان شدن دانشجو در یک دانشگاه، مشروط بر این است که، دانشجو حداقل یک نیمسال تحصیلی خود را در دانشگاه مبداء گذرانده باشد.

ماده 51 :

میهمان شدن دانشجو در یک دانشگاه برای گذراندن یک یا چند درس به صورت تک درس با نظر دانشگاه مبداء و موافقت دانشگاه مقصد بلامانع است.

ماده 52 :

هر دانشجو در هر رشته می تواند حداکثر یک نیمسال در دوره کاردانی، یا دو نیمسال در دوره کاردانی، یا دو نیمسال در دوره کارشناسی، در یک دانشگاه، به طور تمام وقت، به صورت میهمان تحصیل کند. در هر حال نباید تعداد دروسی را که دانشجو به صورت میهمان (چه تمام وقت و چه تک درس) در یک یا چند دانشگاه گذرانده است، از 40 درصد کل واحدهای دوره تجاوز کند.

تبصره :

انتخاب واحد دانشجو، چه به صورت تک درس و چه تمام وقت، باید با اطلاع گروه آموزشی دانشگاه مبداء و طبق شرایط دانشگاه مقصد باشد.

ماده 53 :

واحدهایی را که دانشجوی میهمان در یک دانشگاه می گذراند، عیناً در کارنامة او در دانشگاه مبداء ثبت می شود و نمرات آنها در محاسبات میانگین نیمسال و میانگین کل منظور خواهد شد.

ماده 54 :

مدرک فراغت از تحصیل دانشجوی میهمان در هر صورت توسط دانشگاه مبداء صادر می شود.

فصل دهم

تغییر رشته

ماده 55:

دانشجو در طول دوران تحصیل در مقطع کاردانی و کارشناسی می تواند، با داشتن شرایط زیر و موافقت گروه آموزشی ذی ربط از یک رشته به رشته دیگر در یک گروه آزمایشی و در همان دانشگاه تغییر رشته دهد: 

1-    ادامه تحصیل متقاضی در رشته پیشین از نظر مقررات آموزشی بلامانع باشد.

2-    حداقل  و حداکثر  واحدهای دوره را گذرانده باشد. 

3-    نمره آزمون ورودی متقاضی از نمره آزمون پایین ترین فرد پذیرفته شده در سهمیه و رشته مورد تقاضا در همان سال کمتر نباشد. 

4-    با توجه به حداکثر مدت مجاز تحصیل، امکان گذراندن واحدهای درسی مورد نیاز در رشته جدید را داشته باشد. 

تبصره 1 :

تغییر رشته دانشجویانی که به دستگاه های اجرایی خاص تعهد دارند، با رعایت کلیة شرایط این ماده و اعلام موافقت دستگاه اجرایی ذی ربط امکان پذیر است.

تبصره 2 :

تغییر رشته به رشته هایی که در ضوابط گزینش آنها شرایط خاص پیش بینی شده است، موکول به احراز شرایط مربوط است.

تبصره 3 :

دانشجو در هر یک از مقاطع تحصیلی، فقط یک بار می تواند تغییر رشته دهد.

ماده 56 :

تغییر رشته در مقاطع تحصیلی هم سطح، انجام می گیرد. در غیر این صورت، فقط از مقطع بالاتر به مقطع پایین تر، امکان پذیر است. 

ماده 57 :

در صورت موافقت با تقاضای تغییر رشته، دانشجو موظف است در اولین فرصت در رشتة جدید نام نویسی کند و پس از نام نویسی، دانشجو حق بازگشت به رشتة پیشین را ندارد.

تبصره :

اقدام نکردن دانشجو به نام نویسی در رشتة جدید در وقت معین، به منزلة انصراف از تغییر رشته به شمار می آید و حق تغییر رشته تا پایان دوره از وی سلب می شود.

ماده 58 :

دروسی که دانشجو در رشتة پیشین گذرانده است، در گروه آموزشی رشتة جدید بررسی و معادل سازی شده و فقط دروسی از وی پذیرفته می شود که به تشخیص گروه آموزشی، با دروس رشتة جدید، اشتراک محتوایی داشته باشد و نمرة هر یک از آن دروس نیز از 12 کمتر نباشد.

تبصره 1 :

دروس پذیرفته شده در کارنامة دانشجو ثبت و نمرات آنها در محاسبة میانگین کل منظور شده، ولی نمرات دروسی که پذیرفته نمی شود، بدون احتساب در میانگین، در کارنامة دانشجو باقی می ماند. در این حال، چنانچه میانگین کل واحدهای پذیرفته نشده او کمتر از 12 باشد، جمعاً به عنوان یک نیمسال مشروطی برای دانشجو در رشته جدید منظور می شود.

تبصره 2 :

در صورتی که تعداد واحدهای دروس پذیرفته نشده دانشجو، در حدی باشد که امکان گذراندن واحدهای مورد نیاز رشتة جدید را در طول مدت مجاز تحصیل، از وی سلب کند، با تقاضای تغییر رشته او موافقت نمی شود.

تغییر رشته اضطراری

ماده 59 :

چنانچه دانشجو به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه، در دوران تحصیل، دچار بیماری یا سانحه ای شود که توانایی ادامه تحصیل در آن رشته و یا امکان بهره گیری از کارآیی حاصل از آن را طبق جداول نقص عضو از دست بدهد، می تواند با رعایت سایر مقررات به رشتة دیگری متناسب با رشتة خود در همان گروه آزمایشی تغییر رشته دهد که از لحاظ نمرة آزمون ورودی نزدیک ترین نمره را دارد. در این حال دانشجو از رعایت شرایط موضوع ماده 55 (به استثنای بند1) و ماده 57 معاف خواهد بود.

تبصره :

در مواردی که دانشجو به دلایل نقص عضو و بیماری، توانایی ادامه تحصیل در هیچ یک از رشته های گروه آزمایشی مربوط را نداشته باشد، کمیسیون آموزشی دانشگاه پس از بررسی کامل مسأله، نسبت به تغییر رشته دانشجو به رشته ای در گروه آزمایشی دیگر تصیمیم می گیرد. 

ماده 60 :

دانشجویان دوره دکتری پزشکی عمومی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی یا دوره های کارشناسی ارشد پیوسته، که به دلایلی از تحصیل در دوره مربوط منع شده اند، در صورتی که حداقل واحدهای معادل دوره کاردانی یا کارشناسی را گذرانده باشند، با تصویب شورای آموزشی دانشگاه و با احتساب واحدهایی که گذرانده اند، می توانند به یکی از رشته های گروه پزشکی یا یکی از رشته های مرتبط با آن در گروه دیگر، در مقاطع کاردانی یا کارشناسی، تغییر رشته دهند و پس از تطبیق واحدهای گذرانده شده، در رشتة جدید، به ادامه تحصیل بپردازند. 

تبصره :

در صورتی که دانشگاه مبداء فاقد رشتة متناسب برای تغییر رشته این گونه دانشجویان باشد، شورای آموزشی دانشگاه نظر خود را دایر بر تغییر رشتة دانشجو، حسب مورد به معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام می کند، تا دانشجو را در یکی از دانشگاه های دیگر جایابی کنند.

ماده 61 :

متقاضی تغییر رشته باید درخواست خود را همراه مدارک لازم، حداقل 6 هفته پیش از شروع نیمسال تحصیلی به اداره آموزش دانشگاه در محل تحصیل خود تسلیم کند.

ماده 62 :

تغییر رشته از مقطع کارشناسی به مقطع کاردانی بلامانع است. در این حال برای این گونه دانشجویان حداکثر مدت مجاز تحصیل برمبنای دوره کاردانی محاسبه و به ازای هر 20 واحد پذیرفته شده از دانشجو، یک نیمسال از طول تحصیل وی کاسته می شود.

فصل یازدهم

پذیرش واحدهای درسی

ماده 63 :

معادل سازی و پذیرش دروسی که قبول شدگان آزمون سراسری قبلاً در دانشگاه ها یا دیگر مقاطع تحصیلی گذرانده اند با رعایت شرایطی به شرح زیر مجاز است:

1-    دانشجو با توجه به سوابق تحصیلی خود مجاز به شرکت در آزمون ورودی رشته جدید باشد.

2-    دانشگاه پیشین و مدارک تحصیلی آن مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد.

3-    تحصیل دانشجو در دانشگاه پیشین مطابق برنامة مصوب شورای عالی برنامه ریزی باشد.

4-    محتوای آموزشی دروس گذرانده شده دانشجو با دروس رشته جدید به تشخیص گروه آموزشی اشتراک محتوایی داشته و نمرة هر یک از دروس از 12 کمتر نباشد.

5-    با توجه به مصوبه دانشگاه فقط دروس دانشگاههای دولتی سراسری مانند شیراز، تهران، اصفهان و... و با نظر دانشکده قابل معادل سازی و پذیرش می باشد.

تبصره 1 :

دروس دانشگاه آزاد، پیام نور، آموزشکده ها، مؤسسه ها و... قابل معادل سازی و پذیرش نمی باشد.

تبصره 2 :

معادل سازی و پذیرفتن دروس توسط گروه های آموزشی ذی ربط در دانشگاه پذیرنده انجام می شود. 

تبصره 3 :

نمرات دروس پذیرفته شده از دانشجو در محاسبة میانگین نیمسال محسوب نمی شود، ولی در محاسبة میانگین کل دانشجو محسوب خواهد شد.

تبصره 4 :

به ازاء هر 20 واحد از دروس پذیرفته شده دانشجو، یک نیمسال تحصیلی از حداکثر مدت مجاز تحصیل وی کاسته می شود.

فصل دوازدهم

فراغت از تحصیل

ماده 64 :

دانشجویی که کلیة واحدهای درسی یکی از دوره های کاردانی، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی پیوسته را طبق برنامة مصوب و براساس مقررات این آیین نامه با موفقیت گذرانده باشد، فارغ التحصیل آن دوره شناخته می شود.

تبصره 1 :

تاریخ فراغت از تحصیل، روزی است که آخرین نمرة درسی دانشجو توسط استاد به اداره آموزش دانشکده یا دانشگاه تحویل می شود.

تبصره 2 :

با توجه به تبصره 1 و رعایت دقیق ماده 24 ضرورت دارد، هر دانشگاه در هر نیمسال، زمان خاصی را برای اعلام فراغت از تحصیل دانشجویان تعیین و مقدمات آن را فراهم سازد.

ماده 65 :

میانگین کل نمرات دانشجو در پایان دروة تحصیل، باید حداقل 12 باشد، تا در رشتة تحصیلی خود حسب مورد مدارک کاردانی یا کارشناسی دریافت کند. در صورتی که میانگین نمرات دانشجو از 12 کمتر باشد، چنانچه از نظر طول تحصیل مانعی نداشته باشد، می تواند حداکثر تا 20 واحد درسی از درس هایی را که با نمرة کمتر از 12 قبول شده است، در یک نیمسال تحصیلی (در دوره کاردانی) و 2 نیمسال تحصیلی (در دوره کارشناسی)، مجدداً انتخاب و آن درس را تکرار کرده، تا میانگین کل خود را جبران کند.

در این صورت نمرات دروس تکراری افزون بر نمرات پیشین، در کارنامة دانشجو ثبت و در محاسبة میانگین کل نمرات او به شمار می آید.

به کمیسیون موارد خاص دانشگاهها اختیار داده می شود تا به آن دسته از دانشجویان دروه های کاردانی، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی پیوسته که از تاریخ 1/7/1384 به بعد دانش آموخته می شوند و همه درسهای برنامه مصوب دوره ذی ربط را گذرانده و میانگین کل آنها حداقل 10 است ولی پس از اعمال ماده 65 آیین نامه آموزشی مربوط میانگین کل نمره های آنان به 12 نرسیده است اجازه دهد طی حداکثر دو نیمسال دیگر تعدادی از دروس دوره را با پرداخت هزینه معادل نوع دوم (شبانه) برای جبران میانگین کل نمره های خود بگذرانند.

در این صورت چنانچه میانگین کل دانشجو به 12 برسد، صدور مدرک رسمی مرتبط بلامانع است. در غیر این صورت دانشگاه موظف است مطابق ماده 30 و تبصره آن در آیین نامه آموزشی دوره های کاردانی و کارشناسی با این دانشجویان رفتار کند.

تبصره 1 :

دانشجویی که نتواند یا نخواهد از مقررات مذکور در این ماده استفاده کند یا علی رغم استفاده از آن نتواند کمبود میانگین کل نمرات خود را جبران کند، در صورتی که مقطع تحصیلی او کاردانی است، از تحصیل محروم و اخراج می شود و در صورتی که در مقطع کارشناسی یا کارشناسی ارشد پیوسته باشد، براساس ماده 30 و تبصره آن می تواند با اخذ مدرک مقطع تحصیلی پایین تر فارغ التحصیل شود.

تبصره 2 :

دانشجویان دوره دکتری عمومی داروسازی و کارشناسی ارشد پیوسته سایر رشته ها که بیش از 135 واحد درسی دوره را با حداقل میانگین نمرات 12 گذارنیده باشد در صورتی که به دلایلی از تحصیل منع شوند، و یا مایل به ادامه تحصیل نباشند می توانند حسب درخواست خود با مدرک کارشناسی در رشتة داروسازی یا رشتة مربوط فارغ التحصیل شوند.